จารธรรมวินัย

การสร้างคัมภีร์ใบลานจากใบไม้ธรรมดาให้กลายเป็นคัมภีร์ศักดิ์สิทธิ์ทรงคุณค่า ที่จดจารพระธรรมวินัยของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า รวมทั้งส่วนประกอบต่างๆ ที่รวมเข้ากันเป็นมัดคัมภีร์

กากะเยีย ขั้นกะเยีย.....ผสานศิลป์ ถิ่นอีสาน

กากะเยียและขั้นกะเยียเป็นวัตถุศิลป์รูปแบบของวัฒนธรรมท้องถิ่นอีสาน ที่ประดิษฐ์ขึ้นให้เหมาะกับประโยชน์ใช้งาน กากะเยียใช้เป็นโต๊ะวางหนังสือใบลานเวลานั่งอ่านกับพื้น ส่วนขั้นกะเยียแบบขั้นบันไดเป็นเสมือนแท่นวางมัดคัมภีร์ และขั้นกะเยียขนาดใหญ่ เป็นอุปกรณ์วางคัมภีร์ใบลานเพื่อการจัดเก็บ เป็นเสมือนตู้เก็บคัมภีร์ใบลาน

คลิกอ่าน

จดจำ จรดจาร

การสังคายนาด้วยแบบ มุขปาฐะ เป็นวิธีสืบทอดที่ใช้เรื่อยมาจนถึงการสังคายนาครั้งที่ ๕ ในราว พ.ศ. ๔๐๐ เศษ จึงเปลี่ยนวิธีการสืบทอดเป็น บันทึกเป็นลายลักษณ์ ณ เกาะลังกา นับเป็นการจารคัมภีร์พระไตรปิฎกฉบับแรกของพระภิกษุสงฆ์ฝ่ายเถรวาท ซึ่งเป็นต้นแบบของคัมภีร์ที่มีการนำไปปริวรรตถ่ายถอด และคัดลอกเป็นอักษรต่างๆ โดยยังคงภาษาบาลีดั้งเดิมไว้

คลิกอ่าน

เตรียมแผ่นลาน จารพระธรรม

ขั้นตอนการเตรียมลานจากใบไม้ธรรมดาให้กลายเป็นธรรมเจดีย์ที่ ต้องผ่านขั้นตอนอันพิถีพิถัน ตามแบบโบราณจะใช้เหล็กจารเขียนตัวอักษร แล้วนำเขม่าจากควันไฟผสมน้ำมันยางลูบ ขัดด้วยแกลบหยาบ ตัวอักษรก็จะปรากฏชัดขึ้นและติดแน่นอยู่ได้นานนับร้อยปี

คลิกอ่าน

ผ้าห่อถักทอด้วยศรัทธา

เนื่องจากวัฒนธรรมไทยไม่อนุญาตให้ผู้หญิงจารพระธรรม ดังนั้นฝ่ายหญิงจึงหากุศโลบายสร้างบุญด้วยการบรรจงทอผ้าห่อคัมภีร์ขึ้น เกิดเป็นธรรมเนียมการถวายผ้าห่อคัมภีร์ใบลานขึ้น มีลวดลายแตกต่างกันไปตามแต่ละท้องถิ่น เพื่อให้ตนได้อานิสงส์การสร้างคัมภีร์เฉกเช่นฝ่ายชาย

คลิกอ่าน

รองรับพระธรรม น้อมนำถวาย

หีบหรือตู้พระธรรมที่สร้างขึ้นเพื่อรองรับพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นผลงานพุทธศิลป์ที่มีเอกลักษณ์ ที่ผู้สร้างและผู้ถวายอธิษฐานขอให้ผลบุญส่งผลให้ตนประสบความสำเร็จ และบรรลุในสิ่งที่ปรารถนาไว้ดีแล้ว อันมีที่สุดคือมรรคผลนิพพาน

คลิกอ่าน

รอยลบ ที่ไม่ลบเลือน

พระภิกษุสูงวัยใช้มือหนึ่งจับเหล็กจารปลายแหลมและใช้อีกมือหนึ่งช่วยประคองขณะขีดเขียนเนื้อความพระไตรปิฎกบนแผ่นใบลานที่วางอยู่บนเข่าอย่างชำนาญ น้ำหนักมือที่ลงอย่างพอดีกอปรกับความรู้ในพระธรรมวินัยที่ได้ศึกษามาตลอดระยะเวลาหลายพรรษาทำให้ลายเส้นของ แต่ละอักขระคมชัด เรียงเป็นแถวเป็นระเบียบงดงาม ทั้งเนื้อความก็ครบถ้วนสมบูรณ์ ไร้ร่องรอยการแก้ไข ซึ่งการจะจารใบลานให้สวยงามเช่นนี้ได้ต้องผ่านการศึกษา ฝึกฝนอย่างสม่ำเสมอและต้องอาศัยสมาธิที่จดจ่อ มิเช่นนั้นอาจจารตัวอักษรผิดพลาด คัดลอกเนื้อหาไม่ตรงกับต้นฉบับ หรือจารเนื้อหาไม่ครบถ้วน

คลิกอ่าน

ผ้าห่อถักทอเชื่อมสายบุญ

ผ้าลายดอกสีแดงแห้งกรอบที่เต็มไปด้วยฝุ่นและหยากไย่ถูกคลี่ออกอย่างช้าๆ เผยให้เห็นมัดคัมภีร์ใบลานสภาพดีที่ห่อไว้ภายใน ผ้าผืนนี้ผ่านการทำหน้าที่รักษามัดคัมภีร์ซึ่งเป็นสมบัติพระศาสนามายาวนานให้รอดพ้นจากแมลงที่จะมากัดกินแผ่นลาน จากฝุ่น แสงแดด และความชื้นที่จะทำให้แผ่นลานและตัวจารเสื่อมสภาพ ผ้าห่อคัมภีร์ที่ทอขึ้นจากเส้นด้ายหลายเส้นให้เป็นผืนผ้าที่บอบบาง งดงาม และพลิ้วไหวนี้จึงทำหน้าที่เสมือนเกราะป้องกันภัย ไม่ให้อันตรายใดๆเข้าถึงที่ตัวมัดคัมภีร์ที่บันทึกคำสอนอันบริสุทธิ์ของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้

คลิกอ่าน

สนองคุณพระศาสน์ บทบาทสตรีไทย

ดอกไม้หลากสีต่างพันธุ์ ยังถูกร้อยเรียงรวมกันด้วยเส้นด้ายเป็นพวงมาลัยเพื่อบูชาพระรัตนตรัย แผ่นลานแต่ละหน้าเมื่อได้จารจารึกอักษรสำคัญถ่ายทอดคำสอนของพระพุทธเจ้าแล้ว ก็ต้องเรียงร้อยเป็นผูกเป็นมัดรวมเป็นเรื่องราวเดียวกันเพื่อความสะดวกในการสืบรักษาและศึกษาพระธรรมคำสอนอันเป็นส่วนหนึ่งของพระรัตนตรัย

คลิกอ่าน

ร้อยเรียงลาน สืบสานพุทธธรรม

ด้วยความเชื่อที่ว่า พระพุทธศาสนาจะมีอายุยืนยาวถึง 5,000 ปี ปู่ย่าตายายของเราจึงอุตสาหะก่อสร้างถาวรวัตถุ และจารึกพระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าบนวัสดุต่างๆ ด้วยความรักและหวงแหนโดยหวังสืบต่ออายุพระศาสนาให้ยืนยาวสู่อนุชนรุ่นต่อไป

คลิกอ่าน